Hasat zamanı geldi. Malum, işçi bulmakta zor maliyetlerini karşılamakta. Artık eskisi gibi çalışacak ne adam bulmak mümkün nede kadın. Birde buna değişen hava koşullarının engellemesi ve uzayan zeytin hasadı eklendimi… Bugün traktörü, erkek işçisi, kadın işçisi, yaygısı kasası, mazotu, seçmesi, yemesi içmesi ve daha bir sürü etmeni hasat uzadıkça çiftçinin üzerine binen yükler. Toplama işine yapılan harcama nerdeyse mahsulün üçte birini alıyor. Peki Ne yapmak lazım?
Son 20 yılda ülkemize giren ve ciddi bir sektöre dönüşen zeytin silkeleme makinelerinde artık çok ileri bir noktaya geldik. Zeytin silkeleme makineleri hızlı ve kolay iş yaptığı için ekonomik olarak ve işçilik olarak çok fazla kazanç sağlıyor. Peki hangi yada hangilerini kullanmalıyız? Nasıl ağaç ve arazilerde daha randımanlıdırlar? Her makine her işte kullanılırmı?
Şuan Piyasada çiftçinin direkt kullanabileceği 2 tip zeytin hasat makinesi mevcut. Bunlar Yandan ya da sırttan sarsıcılar, ve elektrikli yada Taraklı diye tabir edilen şarjlı silkeleme makineleri (Ayrıca traktör arkasına takılan yada farklı ekipmanlarla zeytin ağacı hasat eden makineler, her arazi ve koşullara uygun olmadığı ve ülkemizde yaygın olmadığından bu makalemde bahsetmeyeceğim).
YANDAN BENZİNLİ SARSICILAR
STHİL
Şuan piyasada bulunan tüm sarsıcılar içinde randıman bakımından en iyi performansı veren makinedir. Alman teknolojisi olan Sthil kolay kolay arıza yapmamasının yanında, Tüm yandan sarsıcılar içine en az sarsıntı verendir. Dakikada 3328 vuruş yapabilen bu makine şuan piyasadaki en kuvvetli ve hızlı silkeleme makinesidir. Özel çene yapısıyla pek çok dala rahatça girebilen bu makine özelikle kalın dallarda çok başarılıdır ve yandan silkeleme dünyasında en randımanlı ve rahat makinedir. Diğer rakiplerinden dakikada 1000 – 1200 defa daha fazla vuruş sayısına çıkmasından dolayı diğer iddialı rakiplerinden daha kısa sürede işin bitmesini sağlar. Çalışırken çiftçiye hiçbir titreşim vermeyen tek silkeleme makinesidir. Özel olarak Sthil’e has üretilen Amortisörler sayesinde bu özeliği kazanan Sthil yine sadece Sthil’de bulunan Diferansiyel sistemi ile vuruş olarak tüm silkelemelerden daha güçlüdür ve seridir. Ayrıca Şanzımanda yağ değil gres kullanıldığı için randımanı daha da arttırılmıştır. Yani düz mantıkla, aynı koşullarda Sthil’e en yakın vuruş kapasitesindeki bir silkelemeyle gidilen zeytinlikten 30 günde çıkılıyorsa Sthil’le bu zeytinlikten 20 günde çıkmak mümkün. Diğer bir deyişle sizin Sthil’e verdiğiniz parayı Sthil başka şekilde size geri öder.
CAMPAGNOLA
İtalyanların çok başarılı silkeleme makinasıdır. Dakikada vuruş sayısı olarak Sthil’den sonra en kuvvetli vuruşa sahip olan makinanın kullanılırken sarsması çok azdır. Çiftçinin vücuduna dayadığı kısımdaki bölmede bulunan kızak sayesinde titreşim makinadan çiftçiye çok az hissedilir. Makine sarsılırken kızak üzerinde gidip geldiğinden çiftçi çok hafif olarak sarsıntı hisseder. Sağlamlık açısında son derece başarılı olan Campagnola kolay kolay arıza çıkarmaz.
CİFARELLİ
Yaygın olarak kullanılan ve çok kabul gören bir makinedir. İtalyan teknolojisi olan bu silkelemenin dakika vuruş sayısı Campagnola’ya yakındır. Diğer bir İtalyan Campagnola gibi kızak üzerinde gidip gelmesinden dolayı titreşimi üreticiye çok az hissettirir. Genel ağırlık olarak daha hafif olan Cifarelli piyasada kabul gören başarılı bir silkeleme makinasıdır.
ACTİVE
Zimaş firmasının başarılı zeytin silkeleme makinesi olan Active bir diğer İtalyandır. Uzayıp kısalabilen çubuk özelliğiyle, hiç çubuk değiştirmeden daha uzun dallara uzanma şansı tanır. Yaklaşık saniyede 2200 devir vuruş kapasitesinde olan bu makinenin yaygın satış, yedek parça ve servis ağının olması arazide çıkabilecek sorunların aşılmasında çok önemli bir artıdır.
SIRTAN SİLKELEME MAKİNALARI
OLEO MAC
İtalyanların bahçe makinelerinde çok başarılı bir firması olan Oleo Mac firmasının yine kendisi gibi bu sektörde en başarılı şanzıman olan Carrartu ile kombine edilmiş kaliteli bir silkeleme makinesidir. Motorun ve şanzımanın uyumu çok iyidir ve diğer muadillerine göre daha az sorun çıkarır.
EFCO
Oleo Mac Firmasının diğer bir isimle piyasa sürdüğü bu makine tamamen Oleo mac ile aynı özeliklere sahiptir.
KAWASAKİ
Bu başlıkla yazmama karşın net olarak bu isimde bir silkeleme makinası yoktur. Fakat Japon Kawasaki firmasının çok güçlü ve sağlam motoruyla, Zeytin sırttan silkelemede en iyi şanzıman firması İtalyan Carrartu’nun birbirine monte edilmesiyle oluşturulan bu makine çok çok başarılıdır. Motor gücü ve vuruş yeteneği çok iyi olan bu sırttan silkeleme kolay kolay arıza yapmaması ve zeytin silkeleme randımanıyla çok öne çıkıyor.
BLUEBİRD
Bir başka İtalyan olan Bluebird sırttan silkeleme piyasasının en eski ve ünlü markasıdır. Oleo Mac markasıyla hemen hemen aynı yetenek ve özelliklere sahiptir. Randıman olarak çok başarılı olan Bluebird piyasada kendini ispatlamış güvenilir silkeleme makinelerindendir.
KADIOĞLU
Ülkemizin firması olan Kadıoğlu tarafından üretilen sırttan silkelemenin şanzımanı piyasada çokça uzun süredir randımanlı olarak bulunmaktadır. Diğer şanzımanlardan daha ucuz olması ve İtalyan şanzımanlarla benzer iş yapması bu ürünün cazibesi. Yedek parça ve garanti olanakları da artısı olarak görülmektedir.
SIRTTAN VE YANDAN SİLKELEMERİN ÖZELLİKLERİ
Sırttan Silkelemeler:
Genel olarak Sırttan silkelemelerin hepsinin yanında ot biçme aparatı verilmektedir. Sırttan silkelemeler genelde ince dallarda çalışır ve ağaçtaki tüm zeytini döker. Erken dönemdeki zor dökülen zeytin bile bu makinelerle dökülebilinir. Sırtta taşındığı için makinenin yükü diğerlerine göre daha az hissedilir. Bu makinelerde spiral tel kopma sıkıntısı yaşanmaktadır. Silkelerken dala takıldıktan sonra kola yüklenilmemelidir. Sırttan silkelemelerde şanzıman kolda olduğu için ve ağaç içinde çok vakit harcandığı için daha çok yorar. Şanzıman kolda taşınır. Yandan silkelemelerden hasat süreleri çok daha uzundur.
Yandan Silkelemeler :
Her dala girer. Çok kuvvetli olduğu için en fazla zeytini bu tip silkelemeler döker. Çok daha kısa sürede daha çok mahsul toplandığı için işçi maliyetleri düşer. Daha az arıza verir. Kalın dallarda da çalışır. Bazı tipleri titreşimi hiç yada az hissettirdiği için hem sırttan silkelemelere göre daha az yorar hem de insan sağlığına neredeyse zararlı etkisi yoktur. Dala takılıp ağırlık dala verildiği için çiftçi makineyi çalışırken çok az taşır. İnce dallardaki ve uç dallardaki zeytinlerin tamamını toplayamadığı için ağaçta bir miktar zeytin bıraktığından sopacıya gerek duyulur.
TARAKLI (AKÜLÜ) SİLKELEMELER
Ayrı başlıkta değerlendirdiğim bu silkelemeler de zeytin, dalın sarsılması şeklinde değil de üzerine vurularak dökülme işlemine tabi olur. Bir aküye takılan uzun bir uzatma kablosu vasıtasıyla bahçede kullanılan bu makineler ağaçlarda hiç mahsul bırakmaz. Bu Silkeleme makinalarıda:
LİSAM
İtalyan teknolojisi olan Lisam çok az filiz kırar ve çok fazla zeytin döker. Fiyatı emsallerinden daha cazip olan Lisam çene yapısı dar olduğu için her araya rahatça girip çıkabilir. Hafiftir ve carbonfiber çubuklarından dolayı çok masraf çıkarmaz. Şuan piyasanın en kaliteli ve mantıklı makinelerinden birisi olarak göze çarpıyor.
CAMPAGNOLA (ALİZE)
Bir başka İtalyan olan Campagnola’nın yine çift taraklı silkelemelisidir. Çubukları yukarı – aşağı ve helezonik çalıştığı için başarı oranı çok yüksektir. Taraklı silkelemeler içinde en kuvvetlilerden biri olan Campagnola’nın zeytin dökmedeki başarısı tartışılmaz. En büyük sorunu yaprak yırtma ve filiz kırmada Lisam’dan biraz daha fazla zarar veriyor olmasıdır.
ZANON
Bir başka muhteşem İtalyan Zanon’a, piyasadaki en yaygın ve en iyi tekli taraklı demek abartılı olmaz heralde. Bu çiftçilerden gelen geri bildirim ve işin randımanına göre yapılan kişisel bir yorumdur. Zanon özelikle yüksek ağaçlara ve çift taraklıların giremediği ağaçlara başarıyla girebilmektedir. Çok temiz olmayan ağaçlarda bile randıman sağlayan Zanon uzun süreden beri piyasada olması ve çokça talep edilmesinden dolayı kendini ispatlamış bir silkeleme makinasıdır.
DEĞERLENDİRME
Bir genelleme yapıcak olursak, Yandan silkelemeler ağaçtaki zeytinin çok büyük bir kısmını çabuk ve hızlı bir şekilde dökmektedir. Özelikle çok ağacı olan çiftçilerin mutlaka bulundurması gereken yandan silkeleme makinelerinin handikapı ağaçlardaki tüm zeytini tamamen dökememeleridir. İşte burada devreye Taraklı yada sırttan silkelemeler girmektedir. Küçük çiftçilerin de tercih edebileceği Yandan silkelemelerin yardımcısı olan sırttan yada taraklı silkeleme makineleri ağaçta kalan zeytinin tamamını dökerler. Az ağacı olan zeytincilerin sadece sırttan yada taraklı kullanması da mümkündür. Zaman sorunu olmayan ve aile işletmesi şeklinde çalışan çiftçiler Sırtdan yada taraklı silkelemeyle çok rahat işlerini görürler.
Eğer çok ağacınız varsa ve hem zamandan kazanmak, hemde işçilik maliyetinden kurtulmak istiyorsanız benim size naçizane önerim birtane kuvvetli yandan silkeleme ve 2 adet taraklı silkeleme. Taraklı silkelemeler sopanın yerine görev yapar. Tabii sopadan çok daha hızlı ve kolayca. Bu üç kişilik takımın bizzat denemesini yapıp randımanı gördüm. Başarı inanılmazdı. Bu sayı 2 Yandan 3 taraklı yada 2 yandan 4 taraklı şeklinde artırılabilir. Bu çok zeytini olan yada zamanla sorunu olan çiftçiler için denenmiş ve çok büyük başarı sağlanmış bir öneri. Ha bu arada bu öneriyi dikkate alırsanız bol bol yaygı ve kadın bulundurmayı da unutmayın. Yoksa kadınlar ne yaygıya nede seçmeye yetişebilir.
Rabbim bize bereketli Mahsul nasip ederde inşallah, bir şekil kul yolunu çizer hayırlısıyla. Hayırlı günler, bol ve bereketli hasatlar.
Not: Bu makalemdeki değerlendirme ve yorumlar sadece bölgemde kullanılan makine çeşitleri için geçerlidir. İsmini kullanmadığım makineler hakkında değerlendirme, okurların takdirindedir. Değerlendirmeler; bir mühendis olarak ağaçlardaki yaptıkları iş, Bir makine bayii olarak çiftçilerden gelen yorum ve satış grafikleri, bir çiftçi olarak bizzat kendi kullandığım ve çiftçi arkadaşlarımın çalışmalarını gözlemleyip, tartışıp test ettikten sonra ki kişisel yaklaşımlarımdır. Bu bir genellemedir, farklı yaklaşımlara saygı duyarım.
Bir yanıt yazın