Zeytincilikte bu tarihlerde çiftçimizin en çok sıkıntı yaşadığı durumlardan biride zeytin ağaçlarındaki tane dökülmesidir. Özellikle çiftçinin canını sıkan, zeytin sineğinin zararı olmaksızın yaşanan bu dökümle nasıl mücadele edebiliriz?
Benim izlenimlerime göre, bu zamanlarda zeytin ağaçlarında dökümün 3 temel nedeni vardır:
- Saptan vuruk,
- Sulamaya bağlı olarak fizyolojik döküm,
- Sulamaya bağlı Antraknoz’dan dolayı döküm.
- Saptan vuruk:
Haziran ayında mücadelesini yaptığımız zeytin güvesinin tane neslinin zeytin tanesine verdiği zararın etkisini bugünlerde görürüz. Çünkü meyvenin sapından giren güve kurdu, meyvenin çekirdeğine doğru yemesine devam eder ve sap ile tanenin bağını kopartır. Bu yeme süresi tahminen yaklaşık 30 ila 45 günlük bir süreye tekamül eder. Yani oda yaklaşık ağustos sonu eylül başına denk gelir.
Peki, saptan vuruklu zeytini nasıl anlarız?
Saptan vuruk zararından dökülmüş zeytinde bir kere kesinlikle sap olmaz. Yani sapı ile yere düşmüş zeytin görürseniz çok büyük ihtimal saptan vuruklu değildir. Diğer bir anlaşılma yöntemi de, yerden aldığınız zeytinin sap bağlantı kısmına baktığınızda, sap yerinin hemen dibinden, güvenin çıkış yaptığı deliği görürsünüz. Yine emin olamazsanız, bir bıçak ile zeytinin sap bağlantı kısmı ile çekirdeğe kadar olan yeri kesin orada bir kurt faaliyetini görürsünüz.
- Sulamaya bağlı fizyolojik döküm:
Zeytin ağaçları, yaz sıcaklarıyla birlikte sıkılma olarak tabir ettiğimiz, su kaybından dolayı tane ve yapraklarda buruşmaya başlarlar. Bu dönemde bazı çiftçiler zeytinliklerini sularlar ki daha iri mahsul alabilsinler diye. Ancak bu dönemde fazla sulamadan dolayı ağaçlar sürgüne dönerse üzerindeki zeytini bir miktar silkeleyebilir. Ayrıca zeytini çok olan ağaçlarda sulamayla irileşen zeytinin ağaç üzerinde oluşturacağı aşırı yüklenme ağaçta bir miktar silkelemeye neden olabilir. Birde, tüm bitkilerde görülen düzensiz sulamanın etkisi ile bitkinin strese girmesinden dolayı bir miktar tane dökümü görülebilir.
- Sulamaya bağlı olarak Antraknoz’dan (Sap Mantarı) dolayı döküm:
Bütün mantari etmenlerde olan en önemli etmen iki tanedir. Bunlar mantar oluşumu için ortamın yeterli sıcaklığı ve nemi. Yaz aylarının aşırı sıcaklarında mantari etmenler kolay kolay görülmez. Genel olarak 30 oC’nin üzerindeki sıcaklıklarda mantari etmenler çok aktif olamazlar. Ancak bahçe sulandığında sıcaklık hem birkaç derece düşer hem de ortama nem vermiş oluruz. Buda mantari etmenlere özelliklede Antraknoz’un (Sap Mantarı) oluşmasına uygun koşulların oluşmasına etki eder. Antraknoz (Sap mantarı) etkisiyle dökülen zeytinlerin meyve etinde çürümeye benzer bir bozulma görülür. Hatta bazı zeytinler dipten yukarı doğru bozulma yaşadığı için zeytin takozlaşmasına benzetilir.
Bu makaleden de anlaşılacağı üzere, saptan vuruktan dolayı döküme bu zamanda yapabileceğimiz hiçbir şey yok ancak sulamaya dikkat edebiliriz. Zamansız ve aşırı sulama döküme neden olabilir. Tabii herkesin bahçesinin konumu, güneşlenme süresi, dere ya da akarsuya yakınlığı, taban suyu seviyesi, hava akımı, bahçe içerisinde hissedilen sıcaklığı, sabah çiği gibi etmenler mevkiden mevkiye hatta bahçeden bahçeye değişebilir. Bunun için her çiftçi kendi bahçesine göre tespitte bulunmalı ve değerlendirme yapmalıdır.
Ayrıca, bahsettiğim sulama dışında yağmurda sulama gibi etki yapacağı için, yağışlı geçen bir sezonda aynı etkileri oluşturabilir. Bu yüzden daha öncede söylediğim gibi, herkes bu saatten sonra sık sık bahçesine gitmeli ve kontrol etmelidir. Zeytin toplanıncaya kadar bizlere huzurlu uyku ne yazık ki yok.
Umarım mantarsız, sineksiz, doğal afetsiz bir sezon geçiririz…
Bir yanıt yazın